Slank, slanker, slankst:
bouwen met HSB en ZHSB

Slanker bouwen met beton, zonder in te boeten op sterkte, dat kan dankzij hogesterktebeton (HSB). In Nederland is dit type beton in opkomst, maar vanzelfsprekend is de keuze voor HSB nog niet. “En dat terwijl het materiaal in de jaren ’80 van de vorige eeuw al in de VS werd gebruikt,” aldus Kalle Kaldenbach, werkzaam op de afdeling productontwikkeling en innovatie bij Vebo Beton en Staal.

In Nederland is sinds de jaren negentig ervaring opgedaan met HSB, vooral bij de bouw van bruggen en viaducten. De laatste jaren is de toepassing van HSB in een stroomversnelling geraakt. Het gebruik van nog sterker beton, zeerhogesterktebeton (ZHSB) en ultrahogesterktebeton (UHSB) komt heel langzaam op gang. En dat is jammer vindt Paul de Vries, hoofd commercie en marketing bij Romein Beton. “We hebben het mengsel gewoon „op de plank‟ liggen. In principe kunnen we ZHSB en UHSB in meerdere productgroepen toepassen. Maar daarvoor moeten kleine obstakels worden weggenomen.”

Het tij keert

Die obstakels liggen deels in wet- en regelgeving. “In de normen (Eurocode) zijn mengsels met een sterkteklasse C90/105 opgenomen.” vertelt De Vries. Traditioneel beton gaat tot sterkteklasse C53/65. Bij HSB bedraagt de druksterkte 65 tot 105 N/mm2 en bij ZHSB ligt die tussen 105 en 150. Vanaf 150 N/mm2 en hoger hebben we het over UHSB. “Voor de toepas- sing van ZHSB en UHSB zijn nog geen nationale rekenregels, maar daar wordt hard aan gewerkt,” gaat De Vries verder. “Dus ondanks dat we een mengsel hebben klaarliggen, is het aantal opdrachten, en dus toepassingen, beperkt. En dat terwijl we met dit mengsel van alles kunnen maken, van trappen tot gevelelementen.” Volgens De Vries zit de tijd ook niet mee. “Opdrachtgevers moeten bezuinigingen en willen geen enkel risico lopen. Daarnaast heeft menig opdrachtgever het idee met ZHSB/UHSB duurder uit te zijn. Terwijl het tegendeel waar is, als je naar de Life Cycle Costs (LCA) kijkt. Je bent dan juist goed- koper uit. Een fietsbrug van ZHSB gaat makkelijk 80 jaar mee, zonder onderhoud!” De werkgever van De Vries produceerde onder andere een brug en trap van ZHSB. De eerste, de Gooisebrug in De Meern, won in 2011 de Betonprijs. De trap is gemaakt voor een woning in Amstelveen. “We krijgen inmiddels wel aanvragen voor producten in ZHSB binnen. Het tij is dus een beetje aan het keren,” aldus De Vries. “Laten we hopen dat deze verandering doorzet. De mogelijkheden van het materiaal zijn namelijk bijna eindeloos.”

Grote voordelen

Dat hogesterktebeton op steeds grotere schaal wordt toegepast is niet verwonderlijk, want het gebruik van HSB levert drie grote voordelen. Dankzij HSB kan materiaalarm gebouwd worden. Een goed voorbeeld hiervan is project Molenwerf in Amsterdam. “Project Molenwerf is een renovatieproject,” vertelt Kaldenbach.“Een voormalig kantoorgebouw is omgetoverd tot appartementencomplex. Vanwege de grote ramen, lichtinval en gedetailleerde gevel was dit gebouw relatief makkelijk om te zetten naar een woongebouw. Alleen de buitenruimte ontbrak.”

Volgens het Bouwbesluit is een buiten- ruimte echter verplicht, omdat deze voorziet in een „fundamentele menselijke behoefte om in contact te staan met de omgeving‟. “Bij herstructurering van een gebouw worden regels toegepast die ook gelden voor nieuwbouw. Er moest dus buitenruimte worden gecreëerd. De constructie van kantoorgebouwen is echter niet berekend op het aanbrengen van balkons. Bij gebruik van traditioneel beton zou de buitenruimte echt minimaal zijn. Door HSB te gebruiken, hebben we heel wat meters gewonnen. Zo hebben we een gewichtsreductie behaald van meer dan 50 procent. In plaats van 20 centimeter, is het balkon nu maar 10 centimeter dik. Het materiaal biedt dus enorme kansen voor architecten. Zij kunnen veel slanker ontwerpen.”

De dichtheid van HSB is het tweede grote voordeel van het materiaal. “Door een goed opgebouwde korrelopbouw en de lage watercementfactor van HSB heeft het materiaal een hogere dichtheid. Stoffen die het beton kunnen aantasten, kunnen dus veel moeilijker binnendringen. De vuilaanhechting bij HSB is veel kleiner dan bij traditioneel beton en de afdrukken van stapelhout zijn minder snel zichtbaar,” aldus Kaldenbach. “Een enorm voordeel voor zichtwerk!”

Waar Vebo bij het HSB traditionele wapening gebruikt, worden in het ZHSB van Romein Beton staalvezels toegepast. “ZHSB en UHSB danken hun grote sterkte met name aan de staalvezels. Deze zijn evenredig door het mengsel verspreid. Daardoor gaat de sterkte van het betonmengsel omhoog,” aldus De Vries. Daardoor zijn ook vrije vormen mogelijk, met de vereiste constructieve sterkte. Dat is het derde voordeel van (U/Z)HSB. “Prachtige voorbeelden zijn de gevels ontworpen door Rudy Ricciotti. Bijvoorbeeld het MuCEM in Marseille, gemaakt van UHSB. Dat is de toekomst van beton!”

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Ja… ook deze website maakt gebruik van cookies.

Door op “Ja, ik ga akkoord” te klikken geeft u toestemming om met cookies en vergelijkbare technieken (persoons)gegevens te verzamelen,
op te slaan en verder te verwerken conform ons privacy- en cookiestatement .

Ja, ik ga akkoord

Ook op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen?

Meld u nu aan voor onze nieuwsbrief.